درجه آسیاب قهوه (بررسی و مقایسه درجات مختلف آسیاب قهوه)

درجه آسیاب قهوه

درجه آسیاب به اندازه ذرات قهوه بعد از آسیاب‌شدن اشاره دارد که از پودر بسیار ریز گرفته تا دانه‌های درشت را شامل می‌شود. این اندازه تعیین می‌کند آب با چه سرعتی از میان قهوه عبور کند و چه میزان عصاره از دانه‌ها خارج شود و شات قهوه چه عطر، عطم و غلظتی داشته باشد. انتخاب درجه آسیاب قهوه مناسب به نوع دم‌آوری و زمان عصاره‌گیری وابسته است و تاثیر مستقیمی بر طعم و میزان عصاره‌گیری دارد.

درجه آسیاب قهوه و روش‌های دم‌آوری

در جدول زیر نگاهی کوتاه به درجه آسیاب قهوه از نظر اندازه، بافت، زمان تماس با آب و روش دم‌آوری داریم تا در هنگام خرید قهوه راحت تر بتوانید میزان آسیاب دان قهوه رو انتخاب کنید.

انواع درجه آسیاب قهوه

درجه آسیاب قهوه را می‌توان از بسیار ریز تا درشت دسته‌بندی کرد. یک قانون ساده این است که هرچه تماس آب و قهوه کوتاه‌تر باشد، معمولا آسیاب ریزتر و هرچه زمان دم‌آوری طولانی‌تر باشد، آسیاب درشت‌تر انتخاب می‌شود.

آسیاب بسیار ریز  قهوه برای چیست؟

آسیاب بسیار ریز بافتی شبیه آرد یا پودر نرم دارد و ذرات آن تقریبا بدون دانه‌های قابل‌تشخیص هستند. این درجه بیشتر برای قهوه ترک استفاده می‌شود، زیرا پودر قهوه مستقیما همراه آب در جذوه (قهوه جوش ترک) حرارت می‌بیند و باید در مدت کوتاه عصاره‌گیری مناسبی داشته باشد. 

آسیاب ریز قهوه مناسب کدام روش تهیه قهوه است؟

ذرات در آسیاب ریز کمی درشت‌تر از حالت بسیار ریز هستند و بافتی نزدیک به نمک نرم یا شکر ریز دارند. این درجه انتخاب اصلی برای اسپرسو است، زیرا آب تحت فشار از بستر قهوه عبور می‌کند. اگر پودر بیش از حد ریز شود، جریان آب سخت‌تر می‌شود و احتمال عصاره‌گیری بیش از حد و تلخی بالا می‌رود. 

آسیاب متوسط قهوه برای چه قهوه ای مناسب است؟

آسیاب متوسط بافتی شبیه شکر معمولی یا نمک خوراکی دارد و یکی از پرکاربردترین درجه‌ها در دم‌آوری روزمره است. این اندازه برای قهوه‌سازهای فیلتری و روش‌های چکه‌ای مناسب است، به این خاطر که آب نه خیلی سریع و نه خیلی کُند از میان قهوه عبور می‌کند و فرصت مناسبی برای عصاره‌گیری ایجاد می‌شود.

آسیاب متوسط رو به درشت دان قهوه برای چیست؟

در این درجه، ذرات از آسیاب متوسط بزرگ‌تر و از آسیاب درشت کوچک‌تر هستند و ظاهری شبیه نمک درشت دارند. این اندازه برای روش‌هایی مانند کمکس، برخی روش‌های پوراور (Pour Over) و سایفون (Siphon) کاربرد دارد و زمانی مفید است که بخواهید جریان آب کمی سریع‌تر از آسیاب متوسط انجام شود. 

آسیاب درشت دان قهوه برای چه نوع قهوه ای مناسب است؟

آسیاب درشت دانه‌هایی بزرگ و کاملا قابل تشخیص دارد و بافت آن به نمک دریایی درشت شباهت دارد. این درجه برای فرنچ‌پرس و کلد برو انتخاب رایجی است، زیرا در این روش‌ها قهوه مدت بیشتری با آب در تماس است. همچنین ذرات درشت در فرنچ‌پرس کمک می‌کنند تفاله کمتری از فیلتر فلزی عبور کند. 

نکته مهم: عدد روی آسیاب معیار ثابتی برای همه دستگاه‌ها نیست. مثلا درجه ۱۰ در یک آسیاب لزوما با درجه ۱۰ آسیاب دیگر یک اندازه نیست؛ بنابراین بهتر است به جای چسبیدن به عدد، اندازه واقعی ذرات و نتیجه عصاره‌گیری را ملاک قرار دهید. 

آیا درجه آسیاب روی طعم قهوه تاثیر دارد؟

درجه آسیاب یکی از عوامل مستقیم و مهم در طعم قهوه است، زیرا اندازه ذرات تعیین می‌کند آب با چه سرعتی از قهوه عبور کند و چه مقدار از ترکیبات محلول را استخراج خواهد شد. رابطه طعم و درجه آسیاب قهوه به صورت زیر است:

• آسیاب خیلی ریز: عصاره‌گیری بیش از حد و احتمال طعم تلخ، خشک و گس
• آسیاب خیلی درشت: عصاره‌گیری کم و احتمال طعم ترش، رقیق و آبکی
• آسیاب مناسب: عصاره‌گیری متعادل و طعمی متوازن‌تر با شیرینی و عطر بهتر

برای مثال اگر قهوه V60 شما ترش و کم‌جان است، کمی ریزتر کردن آسیاب می‌تواند عصاره‌گیری را افزایش دهد. اگر برعکس، قهوه تلخ و خشک شده، کمی درشت‌تر کردن آسیاب انتخاب منطقی‌تری است.

آیا درجه آسیاب قهوه با عدد مشخص می‌شود؟

بیشتر آسیاب‌های قهوه برای تنظیم درجه آسیاب از عدد، کلیک، درجه چرخش یا نشانه‌های روی پیچ تنظیم استفاده می‌کنند، اما این اعداد استاندارد جهانی ندارند. مثلا عدد ۱۰ در یک آسیاب ممکن است بافتی کاملا متفاوت از عدد ۱۰ در آسیاب دیگر ایجاد کند.

بنابراین نمی‌توان گفت مثلا «اسپرسو همیشه روی درجه ۵» یا «فرنچ‌پرس همیشه روی درجه ۲۰» قرار می‌گیرد. عدد آسیاب بیشتر یک مقیاس مرتبط با برند دستگاه است و بعد از پیدا کردن تنظیم مناسب، می‌توانید آن عدد را برای دفعات بعد یادداشت کنید.

درجه آسیاب قهوه برای دستگاه خانگی

حتما قبل از خرید آسیاب قهوه با توجه به برند دستگاه و مشخصات فنی آن درجه درست برای گرایند را انتخاب کنید و به اطلاعات عمومی درباره درجه مناسب آسیاب قهوه برای دستگاه خانگی بسنده نکنید. برای دستگاه‌های خانگی نمی‌توان یک عدد ثابت برای درجه آسیاب تعیین کرد، به این دلیل که نوع دستگاه، بسکت، آسیاب و حتی نوع دانه روی تنظیم نهایی اثر می‌گذارند.  برای اسپرسوساز خانگی معمولا آسیاب در محدوده ریز قرار می‌گیرد؛ اما بهتر است از یک درجه ریز شروع کنید و با توجه به خروجی شات تنظیم را انجام دهید. این کار را پله پله جلو ببرید و بعد از چند فنجان نتیجه را بررسی کنید.

درجه آسیاب قهوه برای دستگاه صنعتی

دستگاه‌های اسپرسوساز صنعتی به آسیاب ریز و یکنواخت نیاز دارند. در این دستگاه‌ها فشار و سرعت عصاره‌گیری بالاست و کوچک‌ترین تغییر در اندازه ذرات می‌تواند روی زمان عبور آب و طعم شات اثر بگذارد.

در کافه‌ها اغلب از آسیاب‌های حرفه‌ای با تیغه‌های مناسب اسپرسو و امکان تنظیم دقیق استفاده می‌شود. پیشنهاد می‌کنیم آسیاب را براساس دوز، زمان عصاره‌گیری، نوع دانه و طعم شات تنظیم کنید.

جدول درجه آسیاب قهوه برای انواع روش‌های دم‌آوری

درجه آسیاب مناسب با توجه به روش دم‌آوری و مدت تماس آب با قهوه انتخاب می‌شود. به‌طور معمول، روش‌هایی با عصاره‌گیری سریع به آسیاب ریزتر و روش‌هایی با تماس طولانی‌تر به آسیاب درشت‌تر نیاز دارند. این جدول یک نقطه شروع مناسب برای تنظیم آسیاب است و ممکن است با توجه به نوع دانه و آسیاب، کمی تغییر کند.

درجه آسیاب قهوه ترک

برای قهوه ترک باید سراغ آسیاب بسیار ریز بروید، در حدی که پودر قهوه ظاهری شبیه آرد داشته باشد. در این روش قهوه فیلتر نمی‌شود و ریز بودن ذرات برای ایجاد بافت غلیظ و عصاره‌گیری ضروری است.

درجه آسیاب اسپرسو

قهوه اسپرسو به آسیاب ریز نیاز دارد تا آب تحت فشار بتواند در مدت کوتاه از میان پودر قهوه عبور کند. اگر پودر بیش از حد درشت باشد، آب سریع رد می‌شود و شات رقیق و کم‌عطر خواهد شد.

درجه آسیاب موکاپات

برای قهوه موکاپات معمولا آسیاب متوسط رو به ریز یا ریز مناسب است. بافت پودر باید کمی درشت‌تر از اسپرسو باشد تا آب بتواند بدون ایجاد فشار بیش از حد از بستر قهوه عبور کند. برای اطلاعات عمیق تر توصیه میکنیم مقاله راهنمای انتخاب قهوه مناسب موکاپات را بخوانید.

درجه آسیاب ایروپرس

ایروپرس دستتان را برای انتخاب درجه آسیاب باز می‌گذارد. اگر زمان دم‌آوری کوتاه باشد، آسیاب ریزتر بهتر جواب می‌دهد و برای دستورهایی که قهوه مدت بیشتری در تماس با آب است، این امکان را دارید سراغ آسیاب کمی درشت‌تر بروید.

درجه آسیاب V60

برای V60 معمولا آسیاب متوسط تا متوسط رو به ریز مناسب است و بافت آن تقریبا شبیه شن نرم یا نمک ریز است. اگر آب خیلی سریع از فیلتر عبور کند، کمی ریزتر و اگر جریان آب بیش از حد کند شود، کمی درشت‌تر آسیاب کنید.

درجه آسیاب قهوه فیلتری

قهوه‌سازهای فیلتری اغلب با آسیاب متوسط نتیجه خوبی می‌دهند. این اندازه کمک می‌کند آب با سرعت متعادل از پودر عبور کند و عصاره‌گیری نه بیش از حد سریع و نه بیش از حد طولانی باشد.

درجه آسیاب کمکس

برای کمکس معمولا آسیاب متوسط رو به درشت پیشنهاد می‌شود. فیلتر ضخیم کمکس جریان آب را کند می‌کند؛ بنابراین آسیاب کمی درشت‌تر از V60 می‌تواند از کُند شدن بیش از حد دم‌آوری جلوگیری کند.

درجه آسیاب سایفون

برای سایفون اغلب آسیاب متوسط تا متوسط رو به ریز کاربرد دارد. هدف این است که آب بتواند در مدت دم‌آوری، ترکیبات مطلوب قهوه را استخراج کند بدون اینکه فنجان بیش از حد تلخ یا سنگین شود.

درجه آسیاب فرنچ‌پرس

قهوه فرانسه تهیه شده با فرنچ‌پرس به آسیاب درشت نیاز دارد، چیزی نزدیک به دانه‌های درشت نمک دریایی. تماس قهوه و آب در این روش چند دقیقه طول می‌کشد و آسیاب ریز می‌تواند عصاره‌گیری را بیش از حد افزایش داده و عبور ذرات ریز از فیلتر را بیشتر کند. اگر کنجکاو شدید که تفاوت قهوه فرانسه و اسپرسو چیست میتوانید بر روی لینک کلیک کنید و به صورت کامل بررسی کنید.

درجه آسیاب کلد برو

برای کلد برو معمولا آسیاب بسیار درشت انتخاب می‌شود، شبیه دانه‌های درشت فلفل یا نمک دریایی؛ به این دلیل که آب سرد آهسته‌تر عصاره‌گیری می‌کند و قهوه معمولا ساعت‌ها در تماس با آب است، آسیاب درشت به کنترل بهتر عصاره‌گیری کمک می‌کند.

از کجا بفهمیم درجه آسیاب قهوه مناسب است؟

برای اینکه متوجه شوید درجه آسیاب مناسب است، به موارد زیر توجه کنید:

• اگر قهوه ترش و رقیق است، آسیاب را کمی ریزتر کنید تا عصاره‌گیری افزایش پیدا کند.
• اگر قهوه تلخ و خشک است، آسیاب را کمی درشت‌تر کنید تا عصاره‌گیری بیش از حد نشود.
• اگر آب خیلی سریع از قهوه عبور می‌کند، آسیاب را کمی ریزتر کنید تا سرعت عبور آب کم شود.
• اگر آب خیلی کند از قهوه عبور می‌کند، آسیاب را کمی درشت‌تر کنید تا جریان آب راحت‌تر شود.
• اگر قهوه طعمی متعادل و شیرین دارد، درجه آسیاب احتمالا مناسب است و نیازی به تغییر ندارد.

نکته مهم: هر بار فقط یک تغییر کوچک در درجه آسیاب ایجاد کرده و دوباره قهوه را دم کنید تا دقیقا متوجه شوید کدام تنظیم نتیجه بهتری داده است.

درجه آسیاب قهوه برای رست روشن، متوسط و تیره

رست قهوه فقط طعم دانه را تغییر نمی‌دهد، بلکه روی ساختار و میزان حل‌شدن ترکیبات قهوه هم اثر می‌گذارد؛ به‌طور کلی، رست روشن به آسیاب ریزتر و رست تیره به آسیاب درشت‌تر تمایل دارد، در حالی که رست متوسط معمولا نقطه تعادل بین این دو است.

درجه آسیاب قهوه با رست روشن

دانه‌های رست روشن متراکم‌تر و سخت‌تر هستند و آب به‌راحتی به ساختار آن‌ها نفوذ نمی‌کند؛ بنابراین باید آن‌ها را کمی ریزتر از رست متوسط آسیاب کرد. اگر قهوه رست روشن با آسیاب درشت دم شود، احتمال دارد فنجان ترش، کم‌جان و ناپخته به نظر برسد.

درجه آسیاب قهوه با رست متوسط

ساختار دانه رست متوسط نه به اندازه رست روشن متراکم است و نه مانند رست تیره متخلخل؛ بنابراین برای روش‌هایی مانند V60، قهوه‌ساز فیلتری و حتی برخی دستورهای ایروپرس نقطه شروع خوبی محسوب می‌شود.

درجه آسیاب قهوه با رست تیره

رست تیره به‌دلیل تغییر بیشتر ساختار سلولی، شکننده‌تر و متخلخل‌تر است و ترکیبات آن راحت‌تر در آب حل می‌شوند؛ به همین دلیل، معمولا آسیاب کمی درشت‌تر انتخاب می‌شود تا سرعت عصاره‌گیری کنترل شود و احتمال تلخی، خشکی و طعم سوختگی کاهش پیدا کند.

چگونه درجه آسیاب قهوه را تنظیم کنیم؟

تنظیم درجه آسیاب در واقع پیدا کردن نقطه‌ای است که سرعت عصاره‌گیری و طعم قهوه به تعادل برسند. برای تنظیم مناسب، موارد زیر را انجام دهید:

1. با مقدار قهوه، آب و زمان ثابت، یک بار دم‌آوری کنید و نتیجه را بچشید. هدف این است که بفهمید باید آسیاب را ریزتر یا درشت‌تر کنید.
2. زمانی که آب خیلی سریع از قهوه عبور می‌کند یا نوشیدنی طعم ترش دارد، عصاره‌گیری کمتر از حد مطلوب است. در این حالت آسیاب را کمی ریزتر کنید تا تماس آب و قهوه بیشتر شود.
3. اگر جریان آب بیش از حد کُند شده و قهوه طعمی تلخ، خشک یا بیش‌ازحد سنگین دارد، یک درجه درشت‌تر را امتحان کنید. این تغییر باعث می‌شود آب راحت‌تر از میان ذرات عبور کند.
4. یکی از اشتباهات رایج این است که چند درجه پشت‌سرهم تغییر دهید و بعد ندانید کدام تغییر نتیجه را عوض کرده است. پس هر بار فقط یک تغییر کوچک ایجاد کنید و نتیجه را ببینید.
5. زمانی که قهوه متعادل، خوش‌عطر و بدون ترشی یا تلخی آزاردهنده شد، احتمالا به تنظیم مناسب رسیده‌اید. پس چیزی که در فنجان می‌چشید معیار نهایی تنظیم آسیاب است.

خلاصه مطالب

درجه آسیاب قهوه ابزاری برای رسیدن به عصاره‌گیری و طعم متعادل است. اندازه ذرات مستقیما روی جریان آب و میزان استخراج ترکیبات قهوه اثر می‌گذارد، بنابراین انتخاب درجه مناسب باید با توجه به روش دم‌آوری، نوع رست و نتیجه‌ای که در فنجان می‌گیرید انجام شود. در نهایت، به‌جای حفظ کردن اعداد، طعم قهوه و سرعت عصاره‌گیری را معیار قرار دهید و آسیاب را تا رسیدن به فنجانی خوش‌عطر، متعادل و بدون تلخی یا ترشی آزاردهنده تنظیم کنید. 

سوالات متداول

آیا درجه ۵ آسیاب قهوه برای اسپرسو مناسب است؟

عدد ۵ به‌تنهایی معیار مشخصی نیست، زیرا درجه‌بندی آسیاب‌ها استاندارد مشترکی ندارد و باید مدل دستگاه مشخص باشد.

اگر قهوه ترش شد، درجه آسیاب را تغییر دهیم؟

اگر ترشی ناشی از عصاره‌گیری کم باشد، معمولا کمی ریزترکردن آسیاب می‌تواند به استخراج بیشتر کمک کند.

اگر قهوه تلخ شد، آسیاب را ریزتر کنیم یا درشت‌تر؟

اگر تلخی ناشی از عصاره‌گیری بیش از حد باشد، معمولا باید آسیاب را کمی درشت‌تر کرد.

آیا رست قهوه روی درجه آسیاب تاثیر دارد؟

بله، رست روشن معمولا به آسیاب ریزتر و رست تیره به آسیاب کمی درشت‌تر نیاز دارد، هرچند تنظیم نهایی باید با نتیجه دم‌آوری مشخص شود.

چطور بفهمیم درجه آسیاب قهوه مناسب است؟

با بررسی هم‌زمان طعم، سرعت عصاره‌گیری و ظاهر پودر می‌توان متوجه شد که آسیاب نیاز به ریزتر یا درشت‌ترشدن دارد.

بهترین درجه آسیاب قهوه برای دستگاه خانگی دلونگی چیست؟

تنظیم اولیه مناسب آسیاب اغلب بین درجه ۳ و ۴ است، اما بسته به مدل و نوع دانه ممکن است نیاز به تغییر یک‌درجه‌ای داشته باشد.